Wanneer je aan de gemiddelde GMail-gebruiker vraagt wat hij of zij er eigenlijk van vindt dat Google meeleest in alle mailtjes, is het antwoord wat je krijgt vaak iets in de richting van ‘ik heb niets te verbergen’. Dat dat laatste een gevaarlijk standpunt is, heb ik al eerder opgemerkt. Waar mensen zich niet bewust van zijn, is de waarde van hun privacy. Privacy: de valuta van het internet!

Op het internet gaan we er min of meer vanuit dat een aantal diensten die miljoenen kosten om draaiend te worden gehouden gratis zijn, zoals GMail. Hoe wordt er in zo’n geval tóch geld verdiend? De invalshoek die ik voor het eerst hier las geeft een antwoord: je betaalt met privacy, en Google is één groot wisselkantoor dat er dollars uit weet te slaan. Vergelijk het maar met de Bonuskaart van de Albert Heijn: je krijgt korting, maar betaalt met privacy. De vergelijking met geld gaat trouwens nog verder: net als geld heb je er maar een beperkte hoeveelheid van en in de meeste gevallen kun je het maar één keer uitgeven; ruilen is (net als in het echt) lastig. Sta je een keer met je zatte hoofd op een foto, dan kan dat dankzij uitvindingen als Google Cache jaren later nog worden teruggevonden.

De vraag is natuurlijk wat precies de waarde is van de privacy die je ruilt tegen een dienst. Dat is een heel persoonlijke vraag, en de een zal minder bezwaar hebben tegen het feit dat Albert Heijn precies bijhoudt wat je koopt dan de ander. Net als wanneer je een e-mailaccount zou afsluiten en ervoor zou moeten betalen is de afweging die je moet maken: krijg ik waar voor mijn geld? Bij de Bonuskaart wissel je gegevens waar je zelf weinig waarde aan hecht in tegen korting; de gegevens zijn voor Albert Heijn just wél waardevol (geaggregeerd in ieder geval) en dus zouden economen het een Pareto-optimal transaction noemen: iedereen is beter af, een win-win situatie. Het lastige bij ‘betalen met privacy’ is dat je geen idee hebt of je wordt bekocht of niet; op dit moment wordt de grens steeds verder opgeschoven (er is nu een Amerikaanse website die je je bankgegevens kunt toevertrouwen, waarna je financieel advies krijgt; zou jíj daaraan meedoen?) en vinden we een bepaalde mate van privacy inleveren ‘gewoon’.

Nu terug naar GMail: afhankelijk van wat je allemaal over de mail bespreekt zijn die gegevens veel waardevoller. Ook de waarde voor Google is hoger. Daarnaast is er wellicht sprake van een soort lock-in effect: als je eenmail je GMail-adres aan al je vrienden hebt gegeven, is switchen een grote drempel (met een Bonuskaart kun je ieder moment stoppen, en zelfs kiezen wanneer je ‘m gebruikt!). Ook voor diensten als online foto-albums, weblogs en sociale netwerken gaat het verhaal op: je kunt er enorm van profiteren, maar het kan je ook schaden (bij onze studievereniging komen regelmatig verzoeken binnen van afstudeerders die hun gegevens willen laten weghalen omdat recruiters die anders zouden tegenkomen in een sollicitatieronde; mijn mening daarover lees je hier).

We moeten ons dus bewust worden van de waarde die onze privacy vertegenwoordigd. Misschien lukt dat door het te behandelen alsof het geld is; immers, in de meeste gevallen denk je wel even na voordat je iets uitgeeft.  Een uitspraak als “ik heb niets te verbergen”  betekent dus eigenlijk “hier heb je m’n portemonnee”…