Ik wil ik het graag even hebben over de omgangsvormen en sociale normen van ambtenaren. Gisteren was de afsluitende bijeenkomst van de co-creatie challenge, een wedstrijd die de gemeente Eindhoven had georganiseerd om ideeën te genereren over hoe de interactie tussen burger en gemeente te verbeteren. Op het stadhuis werden de vijf beste ideeën besproken en werd de winnaar bekendgemaakt (niet wij, overigens). Het viel ons al snel op dat de achterste rij ambtenaren tijdens de presentaties van de studenten vooral geïnteresseerd waren in hun iPhone; wat blijkt, alle ambtenaren twitteren tegenwoordig. Toen een van de aanwezige ambtenaren zélf moest presenteren en een vraag kreeg, keek hij tijdens het aanhoren van de vraag niet naar degene die hem stelde, maar op z’n telefoon om de laatste tweets te checken! En inderdaad, achteraf is de hele avond na te lezen op Twitter (inclusief foto en een tweet van degene die de hele challenge organiseerde: “studenten boos, waarom al dat getwitter en geen notuliste?“).

Wáárom moeten ambtenaren Twitteren? Er is een hele beweging binnen de ambtenarij die vindt dat ambtenaren meer gebruik moeten maken van ‘web 2.0′ (wat sowieso een semi-hippe benaming is voor ‘het huidige internet’). Dat klinkt als een prima plan: weblogs van politici zijn wellicht interessant om te lezen en misschien reageren ze zelfs als je een mailtje stuurt.

Als innovatie-wetenschapper ben ik uiteraard geïnteresseerd in hoe deze nieuwe vinding wordt gebruikt door ambtenaren en, belangrijker, wat we er nou mee opschieten. Ik denk dat de ambtenaren 2.0 hun doel voorbij zijn geschoten. Terwijl er boeken zijn volgeschreven over hoe ambtenaren het beste van het internet gebruik kunnen maken, is het enige (zeer zichtbare) resultaat alleen dat er massaal wordt getwitterd. Ik persoonlijk hoef als burger helemaal niet met ambtenaren te communiceren in korte hersenscheet-berichtjes van maximaal 160 tekens. Ik hoef al helemaal niet te horen waar het ambtelijk apparaat de hele dag mee bezig is (vooral niet als na een korte inspectie blijkt dat een aanzienlijk deel van de tweets gaat over de etentjes en lunches die de ambtenaren op kosten van ons hebben!). Ambtenaren zijn gewoon werknemers van een organisatie die ‘overheid’ heet; de medewerkers van Philips gaan toch ook niet de hele dag twitteren? Om het nog maar niet te hebben over juridische gevolgen die een ambtelijke uitspraak op Twitter kan hebben (zeker gezien de verschillende mogelijkheden om een boodschap van 160 tekens anders te interpreteren).

Ik wil eigenlijk wel eens weten wat ambtenaren proberen te bereiken met hun getwitter. Immers, onderling communiceren konden ze al op betere manieren (face-to-face in het stadhuis). Twitter is daarnaast absoluut geen vorm van ‘openheid’ naar de burger toe, maar juist een barrière. In Nederland zijn de Twitteraars nog steeds een vrij gesloten groep (leg mijn oma maar eens uit hoe te twitteren en, belangrijker, hoe je nou de boodschap destilleert uit de korte berichtjes). Twitter is het nieuwe speelgoedje van de ambtenaren onderling, net als de mobiele telefoon was voor de jaren-90 yup en de tamagotchi’s voor kinderen uit dezelfde tijd. De kliek communiceert vooral met elkaar, en kijkt de gesprekspartner daarbij niet meer in de ogen, maar vooral naar een telefoon. Twitter is met z’n 160 tekens vooral een heel onhandig medium als het om meningen gaat (die kun je in de beperkte ruimte namelijk niet nuanceren).

Ambtenaren van de gemeente Eindhoven die ongeïnteresseerd staan te Twitteren tijdens een bijeenkomst over hoe de interactie tussen burger en gemeente te verbeteren. Een heel vreemde vertoning.